اشنایی با اصطلاحات :
ابتدا تمامی تعاریفی که با انها در ادامه سرو کار داریم در زیر اورده شده بدیهیست لزوم
دقت کافی به مفاهیم و تعاریف بسیار اساسیست .بعد از تعارف و در ادامه مثالها و تمارین
مرتبط با مطالب اخیر اورده می شوند
کار را شروع می کنیم با تعریف بازده
بازده:
منظور از بازده مجموعه مزایایی است که در طول یک دوره به سهم تعلق می گیرد این
مزایا شامل تفاوت نرخ سهام در اول و اواخر بازه زمانی مورد نظر و سود سهمی و
مزایای ناشی از افزایش سرمایه هستند
پس در کل بازده یک سرمایه گذاری عبارتست از تفاوت ارزش گذاری در انتها و ابتدای
دوره به اضافه عایدات برداشت شده و بدست امده از این سرمایه گذاری در طی دوره
مشخص
بازده انتظاری بازدهیست که سرمایه گذار طی یک دوره مشخص توقع دارد به ان دست
یابد و داریم حرف از انتظار میزنیم پس برای بازده انتظاری امید بازدهای داده شده در
طول زمانی مشخص را بدست می اوریم
ریسک و انواع ان :
منتظر ماندن برای هر موضوع و عملی ایجاد عدم اطمینان را به همراه خواهد داشت هر
قدر این انتظار بیشتر باشد عدم اطمینان یا همان خطر و کلیتر ریسک افزایش می یابد
انحراف معیار از بازده انتظاری را ریسک گوییم
که قبلاهم گفتیم این به زبان ریاضی چیزی نیست جز انحراف معیار .
یعنی اگر بعد از محاسبه بازده میانگین یا همان انتظاری در یک بازه زمانی مساوی
مشخص انحراف معیار بازدها را بدست اوردیم ریسک ان سهم در ان بازه مشخص می شود
چرا این حرف را میزنیم
بازدهای مورد نظر در بازههای زمانی متفاوت دارای پراکندگی هستند و در واقع داریم می
گوییم انحراف معیار یا میزان پراگندگی از این بازدهای مورد نظر همان ریسک موجود است
انواع ریسک :
1.
ریسک جو بازار :
در هر بازاری شایعات چه درست و چه نادرست وجود دارند این نوع ریسک عمدتا
براساس عوامل روانی شکل می گیرند تا اقتصادی این عوامل ممکن است روند قیمت یک یا چند سهم را دگرگون سازند
2.
ریسک سیاسی :
این ریسک در امتداد مسایل به روز سیاسی اتفاق می افتد و در شرایط ارام سیاسی این نوع از ریسک به طور طبیعی کاهش می یابد
3.
ریسک قابلیت خرید و فروش :
با افزایش تورم نرخ اوراق بهادار بالا می رود لذا انتظارات از بازده تقویت خواهد شد در
این صورت ممکن است با سرمایه محدود قدرت خرید اوراق بهادار نیز کاهش یابد قابلیت
نقد شوندگی سریع اوراق بهادار نیزا ز عوامل کاهش ریسک می باشد موارد دیگیری مانند
تغییر مدیریت در شرکتها تغییر نرخ بهره تغییر در پیش بینی تاریخ دریافت سود سهام نیز
می توانند از جمله افزایش ریسک سهام محسوب گردند
نسبت شارپ:
نسبت شارپ مساویست با تفاوت بازده یک سرمایه گذاری با بازده بدون ریسک تقسیم بر ریسک سر مایه گذاری مورد نظر
که به صورت زیر در میاید :
نسبت شارپ=ریسک سهم /(بازده بدون ریسک –بازده سهم )
بدیهیست هر مقدار نسبت شارپ یک سرمایه گذاری بیشتر باشد ان سرمایه گذاری از مطلوبیت بالاتری برخوردار است
در شرایط فعلی بازده بدون ریسک بین 20 تا 17 درصد سالیانه می باشد که ما انرا همان
17 درصد در نظر میگیریم . این درحالیست که هم اکنون نرخ تورم در کشور به 5 تا 6
درصد سالیانه رسیده و بدین ترتیب چون معمولا در هر بازاری نرخ بازده بدون ریسک در
حدود تورم می باشد لذا این بازده را همان حدود 17 درصد فرض می گیریم .
ضریب بتا :
این ضریب در جهت مقایسه بازده یک سهم در جهت تغییرات ریسک و بازده بازار است
در حالت کلی تر این ضریب وابستگی سهم به بازار را بهتر نشان می دهد
بعنوان مثال اگر در اثر تغییرات اقتصادی یا سیاسی بازد ه سهم الف 4 درصد و بازده سهم
ب 2درصد کاهش یافته و بازده بازار نیز 1 درصد کاهش یابد در اینصورت سهم الف
که به دلیل 1 درصد کاهش بهره در بازده بازار 4 درصد کاهش بازده داشته نسبت به سهم
ب که با این شرایط 2 درصد کاهش داشته از ریسک بیشتری برخوردار است
ضریب بتا از رابطه زیر بدست می اید :
Beta{X}={cov{x,y}}/var{y}
در فرمول بالا xسهم مورد نظرو y نشانگر بازار است
کواریانس دو متغیر را از رابطه زیر نیز می توان بدست اورد :
Cov{x,y}=E{x*y}-E{x}*E{y}
بتا برای بازار یک است و اگر بتای سهم از یک کمتر شد تاثیر تغییرات بازار بر سهم
مورد نظر کمتر است در این صورت سهم مورد نظر را یک سهم تدافعی گوییم
اگر بتای سهم از یک بیشتر شد این سهم حساسیت بیشتری نسبت به تغییرات بازار دارد و به این سهم یک سهم تهاجمی گوییم
اگر بتای سهم مساوی یک شد این سهم را خنثی و یا بدون حساسیت نامیم
معمولا افراد محافظه کار از سهم با بتای کمتر از یک و افراد ریسک پذیر از سهم با بتای بیشتر از یک استقبال می کنند
نرخ بازده مورد انتظار :
قبلا اشارهایی به این مفهوم شده
چنانچه اوراق بهاداری ریسک نداشته باشد بطور معمول نرخ بازده مورد انتظار ان معادل
نرخ بازده بدون ریسک خواهد بود هر مقدار ریسک اوراق بهادار افزایش یابد بازده مورد
انتظار افزایش خواهد یافت تفاوت این دو بازده را صرف ریسک گویند
نرخ بازده مورد انتظار =نرخ بهره بدون ریسک +صرف ریسک
صرف ریسک = بتا سهم *(تفاوت بازده بازار با بازده بدون ریسک )
اگر بتوان در مورد سهمی نرخ بازده مورد انتظار و نرخ رشد سود سالیانه را بدست اورد
می توان با توجه به فرمول زیر که قبلا هم اشاره کردیم پی به ای متوسط سهم در بازه زمانی مورد نظر رابدست اورد
پی به ای سهم = (نرخ رشد سود –نرخ بازده مورد انتظار )/1
با محاسبه پی به ای و سود سهم جاری می توان ارزش و حدود واقعی یک سهم را در
شرایط فعلی بدست اورد و شاید این روش را محاسبه ارزش بواسطه ریسک و بازده نیز بتوان نامید
در ادامه مثالها و تمارین مربوطه برای درک هرچه بهتر مفاهیم گفته شده ارایه خواهند شد