در زیر تحلیلی بر تراکتور سازی ایران را که قول انرا داده بودم و گفتم بخاطر مشغله کاری
در هفته جاری نتوانستم به موقع انرا تهیه کنم و از این بابت شرمنده دوستان و عزیزانی شدم
که به بنده لطف بسیاری مبذول داشتهاند را قرار دادهام امید است دوستان با بررسیهای همه
جانبه خود قضاوت گر اصلی باشند
.................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................. .................................................
تحلیلی بر تراکتور سازی ایران :
ابتدا مانند روال گذشته بررسی صورتهای مالی به بررسی نسبتها می پردازیم :
نسبتهای نقدینگی :
مجموع بدهیهای شرکت را بیشتر بدهیهای کوتاه مدت تشکیل می دهند و کلا شرکت در نظام
بدهیهای خود از بدهیهای با سر رسید کوتاه مدت استفاده کرده در مورد داراییها نیز اکثر انرا
داراییهای جاری تشکیل می دهد و سرمایه گذاریها و سایر داراییها و داراییهای ثابت کمتر
چشمگیر هستند رشد داراییهای جاری در سال مالی گذشته بسیار چشمگیر بوده کلا نسبت
جاری که در80 سال تقریبا 1.1 بوده در سال مالی 82 به حدود 1.14 رسیده که نشان می
دهد رشد داراییهای جاری زیاد بوده و شرکت محل تامین خوبی برای بدهیهای جاری از محل
داراییهای جاری می تواند داشته باشد کلا با توجه به اینکه بدهیهای جاری افزایش دارد و
شرکت از محل این بدهیها توانسته کسب نقدینگی لازم داشته باشد و طرحهای اتی رو به جلو
در روند توسعه خواهد بود می توان نسبت جاری شرکت را نسبت خوبی تلقی کرد
اگر روند میزان فروش شرکت را در سال به طور متوسط بررسی کنیم به حدود 40 درصد
رشد متوسط سالیانه می رسیم می توان با توجه به رشد دو برابر شدن داراییهای جاری در
طی این سالها تقریبا رشد نسبت گردش سرمایه در گردش سایانه را در طول سال حدود 60
درصد دانست و این کلا خوبست و این یک نوع توانایی مثبت در بکار گیری از سرمایه در گردش به منظور فروش بیشتر خواهد بود
نسبتهای فعالیت :
با توجه به مطالب قبل و گفتیم که اکثر مجموع داراییهای شرکت را داراییهای جاری تشکیل
می دهد و گفتیم نسبت فروش خالص به داراییهای جاری سالیانه رشد حدود 60 درصد
دارد می توان همین مقدار را نیز برای نسبت گردش داراییها در طول یکسال محتمل دانست و
این نسبت در طی سالهای 80 تا کنون در حال تقویت شدن بوده و بازهم با توجه به موارد
بالا می توان به تقویت ان امید بالایی داشت
نسبت گردش داراییها ی ثابت را در نظر میگیریم می توانیم داراییهای ثابت کل شرکت را در
حدود 10 درصد میزان تولید و فروش سالیانه ان در نظر بگیریم و این نسبت در مقایسه با
سال 80 که حدود 8.7 بوده در سال مالی 82 به حدود 11.3 رسیده که رشد داشته و میتوان
امید داشت که شرکت از داراییهای ثابت بلااستفاده خیلی کمتر در ترکیب داراییهای خود بهره می برده و اینچنینن نیز هست
ساختار سرمایه :
سرمایه فعلی شرکت 262.5 میلیارد ریال است .و شرکت 100 درصد افزایش سرمایه انجام داده که مربوط به حدود تیر ماه سال گذشته می شود
نسبت حقوق صاحبان سهام به کل بدهیها در80 سال 22. بوده که این نسبت در سال82
مالی 34. بدست می اید این نشان می دهد که شرکت در سال مالی پیشین خود می توانسته
کل بدهیها را فقط 34 درصد از محل حقوق صاحبان سهام پوشش دهد این به نسبه نمی تواند
زیاد جالب باشد خصوصا اینکه با سرمایه 131.7 میلیارد ریالی سابق شرکت حدود 948
میلیارد ریال کل بدهی داشته این در حالی بوده که ارزش ویزه یا همان حقوق صاحبان سهام
در انموقع حدود 322 میلیارد ریال بوده که میبینیم به هر سهم در انموقعه حدود 240 تومان
میرسیده که در ازا ان یعنی در قبال هر سهم 720 تومان بدهی کل وجود داشته
یعنی این نشان می دهد حفظ مالکیت برای سهامداران عمده در این شرکت از مبانی مهمی بر
خوردار بوده و تامین نقدینگی بیشتر از محل وامهای کوتاه مدت صورت گرفته تا انتشار
سهام عادی جدید البته با کسب سودهای بیشتر این در واقع به نفع خود صاحبان سهام کمتر
شرکت خواهد بود و سود بیشتری را نصیب صاحبان ان خواهد کرد
نسبت حقوق صاحبان سهام به کل داراییها در سال 80 حدود 23. بوده که در سال مالی 82 به
تقریبا 25 درصد رسیده گفتم زیاد در طی این سالها به حقوق صاحبان سهام و تقویت ان بهای
خاصی داده نشده و تامین نقدینگیهای مورد لزوم شرکت بیشتر از محل تامین بواسطه
اعتباردهندگان و موسسات مالی بوده
نسبت کل بدهیها به کل داراییها برای شرکت در سال مالی قبل 1.35 بوده که این مفهوم را
دارد که شرکت در ازا هر یک ریال بدهی کل تقریبا 1.4 ریال دارایی داشته و این زیاد نمی
تواند شرکت را در تامین بدهیهای کل از محل داراییهای کل دچار مشکل سازد
بررسی اهرمها و روند سود اوری :
رشد فروش :
در سال 82 حدود 229000 واحد افزایش با 27 درصد رشد
در سال 83 حدود460000افزایش با 43 درصد رشد
رشد بهای تمام شده :
در سال 82 حدود 134000 واحد افزایش با 19 درصد رشد
در سال 83 حدود 363000 واحد افزایش با 43رصد رشد
حاشیه ناخالص:
82 سال 22.
83 سال 22.
اهرم عملیاتی :
82 سال 1.28
83 سال 1
زمینه رو به رشد میزان فروش با توجه به بررسیهای قبلی نیز کاملا چشمگیر بوده اما رشد
بهای تمام شده در همسویی رشد فروش و به میزان بالا باعث شده حاشیه سود ناخالص این
شرکت در هر دو سال مالی مزبور در حدود 22. قرار گیرد در واقع حتی در سال مالی اخیر
نیز شرکت براورد بهای تمام شده را در برنامه کاری چیزی در حدود 363000 واحد رشد
در نظر گرفته که کاملا همسو با افزایش میزان درامد و فروش شرکت بوده
میزان کل تولیدات تراکتور در سال 83 طبق گفته خود شرکت حدود 17000 دستگاه تراکتور
بوده که طبق بر اوردهای اولیه برای شرکت میزان تولیدات در سال 84 به 30000 دستگاه
تراکتور خواهد رسید که رشد 77 درصدی در تولید را خواهیم داشت
امید می رود در صورت نیاز بخش کشاورزی داخلی میزان تولیدات شرکت برای سالهای اتی به مرز 50000 تراکتور در سال نیز برسد
این درحالیست که ميزان صادرات در پيش بيني بودجه 83 فقط 1500دستگاه بوده ولی طي 3 ماهه اول سال 1350دستگاه صادر کرده است
در حال حاظر مهمترین پروزه در پیش روی شرکت افتتاح خط تولیدی این کارخانه در
تاجیکستان است که قرار است اوایل شهریورماه شروع به بهره بداری شود و اقدامات اولیه
در این زمینه طبق رایزنیهای صورت گرفته انجام شده میزان براورد تولیدی این طرح
سالیانه 3000 دستگاه بر اورد شده که در صورت صادرات این کارخانه در کشور
تاجیکستان به دیگر کشورها مانند قزاقستان قرقیزستان ازبکستان ترکمنستان سطح تولیدات نیز به 5000 دستگاه در سال افزایش یابد
شاید در بدترین حالت بتوان فقط تولید همان 3000 دستگاه رادر کارخانه جدید احداثی برای
شرکت قایل شد و با توجه به نرخ رشد فروش سالیان اخیر که از مرز 1500هزار میلیون
ریال نیز گذشته و با توجه به اینکه شرکت در عملکرد شش ماهه اول سال 83 حدود 60
درصد ای پ اس اعلامی را پوشش داده و بر اورد می شود که در سال جاری میزان
تولیدات با 77 درصد رشد مواجه گردد می توان به راحتی متصور شد که شرکت این سود را
برای پایان سال مالی 83 براحتی و حداقل اعلام کند اما با توجه به رشد 460000 پیش بینی
شده در بودجه سال 83 و رشد تولیدات و در طبع ان صادارت شرکت حتی تا میزان دو برابر
در بدترین حالت می توان برای سال مالی 84 حدود حداقل ا میلیارد ریال دانست که به
میزان فروش تا حدود حداقل 2500 میلیارد ریال در سال 84 نیز شرکت خواهد رسید که با
این وجود و فرض کردیم که دیگر شرکت برای سال مالی 83 تعدیل نداشته باشد و همین سود
هر سهم 60 تومان را اعلام کند که باز هم محتاطانه فکر کردهایم به رشد حدود 66 درصد
افزایش فروش تا پایان سال مالی 84 خواهیم رسید که محتاطانه برخورد کردهایم و می تواند
مقادیر بیش از این نیز باشد یعنی میزان فروش خالص را حدود 90 درصد درامد و فروش ناخالص فرض کردهایم که از اصول محاسباتی بدور نمی باشد
با توجه به پیروی کردن بهای تمام شده در همسویی با رشد فروش می توان در شرایط بدی
حدود 60 درصد نیز رشد بهای تمام شده برای ان در نظر گرفت که حداقل به سود ناویزه
600 میلیارد ریال تا پایان سال مالی 84 برای شرکت خواهیم رسید
با توجه به موارد اخیر حاشیه سود ناخالص شرکت در سال مالی جدید نیز توانایی گذشتن از
24 صدم را نیز خواهد داشت که نسبت به سال گذشته نیز کاملا توانایی رشد را دارد در
اینصورت اهرم عملیاتی شرکت به حدود 1.1 نیز خواهد رسید که یک اهرم عملیاتی رو به رشد و مثبت است
حاشیه خالص :
در سال 82 حدود 20 درصد
در سال 83 حدود 1.
اهرم کل :
در سال 82 حدود 10
در سال 83 حدود 5.
اهرم مالی :
در سال 82 حدود 7.8
در سال 83 حدود 5.
اهنگ رشد اهرم کل :
در سال 82 حدود 33
در سال 83 حدود 7.-
طبق پیش بینیها حاشیه سود خالص در سال جاری حدود 1. بوده که افت شدیدی نسبت به سال گذشته داشته
این در حالیستکه بر خلاف سالیان قبل که این شرکت از زیر مجموعه های خود حدود به
طور متوسط 70 میلیارد ریال خالص درامد داشته در پیش بینی عملکرد سال 83 حدود 24
میلیارد ریال زیان نیز از این محل برای شرکت قایل شدهاند علاوه بر ان شرکت با زیان
عملیاتی بیشتری در براورد بودجه سال مالی 83 مواجه بوده که اینها تا حدودی نیز می توانند
محتاطانه و زیاد براورد شده باشند و کلا بر اورد حاشیه سود خالص 10 درصد برای سال
مالی 83 براساس عملکرد شش ماهه زیاد نمی تواند دقیق باشد و محتاطانه است و حاشیه سود خالص از این مقادیر بیشتر خواهد بود
پس می توان برای سال مالی 84 رشد اهرم کل را نیز قایل بود البته اهرم کل در حالت پر
ریسک حدود 10 سال 82 به حدود 5. رسیده اما ارام گرفتن مقدار این اهرم در حدود بیشتر
از یک بسیار کم ریسک تر خواهد بود که میل به ان نیز هست در کل حاشیه سود خالص
شرکت یقینا در سال مالی 84 رشد خواهد کرد و این باعث افزایش و گذشتن اهرم کل از یک
و اهرم مالی نیز توانایی حدود رسیدن به بیش از یک را بسیار قوی خواهد دید
با توجه به موارد اخیر اهنگ رشد اهرم کل منفی در سال جاری روند مثبتی را در سال مالی 84 خواهد داشت
حتی با متصور شدن حدود حداقل 11 صدم برای حاشیه سود خالص که بررسی کردیم
منطقی نیز هست به حداقل سود تخصیصی 275 میلیارد ریال برای شرکت تا پایان سال مالی
جاری خواهیم رسید که بر هم سهم حداقل 105 تومان با سرمایه 262.5 میلیارد ریال فعلی خواهد رسید
و شرکت تا پایان سال مالی 84 حداقل با سرمایه فعلی 105 تومان سود اعلام خواهد کرد .
بررسی روند ریسک و بازده سهم :
روند ریسک و بازده سهم در بازهای متفاوت به شرح زیر بوده
بازه یک ماهه
ریسک 0.227414
بازده 0.09169
بازه سه ماهه
ریسک 0.330847
بازده 0.27
بازه شش ماهه
ریسک 0.721554
بازده 0.68
بازه یک ساله
ریسک 1.320564
بازده 1.516667
شارپ 0.72
ضریب بتا 0.435494
کواریانس با بازار 0.313556
با توجه به ضریب بتا مثبت و کمتر از یک سهم وداشتن کواریانس مثبت با بازار می توان
انتظار داشت که به خاطر تدافعی بودن سهم در روند منفی بازار مقاومت نشان دهد و در
حالت صعودی بازار روند مثبت ملایمی را داشته باشد اما با توحه به ریسک و بازده بررسی
شده در فاصله های زمانی مد نظر بنظر میرسد در میان مدت سهم با ریسک کمتری مواجه
گردد و بالطبع در میان مدت با بازده مناسب نیز رو به رو گردد امر قابل توجه مفید بودن
سهم را برای بازه میان مدت بسیار چشمگیر می سازد
با توجه به ضریب بتا 43. نرخ بازده مورد مطالبه سهم چیزی در حدود 25. بدست می اید
که می توان به پی به متوسط 4 برای هر سهم رسید که این متوسط پی به ای سهم در چند سال اخیر بوده
ارزش گذاری
با توجه به سود اعلامی حدود 160 میلیارد ریال فعلی که محتاطانه نیز می تواند باشد به
محدوده ارزشی فعلی حدود 460 تا 390 تومان برای هر سهم میرسیم که می توان برای هر سهم پی به ای 7 قایل شد و این سهم در قیمتهای فعلی ارزنده تر می گردد
با توجه به در نظر گرفتن 275 میلیار د ریال سود اتی حداقل برای هر سهم و فرض اعلام
سود تقریبا 159 میلیارد ریال فعلی تا پایان سالمالی 83 که بیشتر نیز می تواند باشد رسیدن به
قیمت حدود 700 تومان تا پایان سال مالی 84 و گذر از ان با سرمایه فعلی برای هر سهم دور از دسترس نمی تواند باشد
نتیجه گیری
با توجه به اینده خوب در پیش رو برای شرکت و موارد بررسی شده در بالا که کاملا
محتاطانه با انها در بررسیها برخورد کردیم و کم ریسکتر بودن شرکت در میان مدت بودن با سهم برای حتی میان مدت در قیمتهای فعلی بسیار کم ریسک می تواند باشد